Een Rijnlandse visie op de huidige Europese (financiële) crisis ?

Karel van Haaften heeft de vraag op geworpen. Ik heb een eerste reactie (zie hieronder) gegeven. Karel en ook Bas Mathijsen hebben hun reactie al gegeven (Zie Comments hieronder). Wie volgt ?

Jaap Peters daagt (mooi) via het Rijnlandboekje 2.0 de leden van dat Forum daar uit antwoord/visie mee verder te onwikkelen.

From: Sjaak Evers
To: ‘Karel van Haaften’ ; ‘Mathijsen, Bas’ ; ‘Lommerse, Rob’ ; ‘Snelder, Herman’ ; ‘Krikke, Koen’ ; [email protected] ; ‘Weggeman, Mathieu’ ; ‘Hovens, Nol’ ; ‘Aken, Teun van’ ; ‘Jonkergouw, Ger’
Cc: ‘Bakker, Poul’ ; ‘Moerman, Piet’
Sent: Wednesday, June 20, 2012 1:57 PM

Dank Karel, inspirerende vraag, waar ik meteen een eerste reactie op wil geven:

Kern/vertrekpunt is voor mij de 4 vragen waar Ropke zijn Derde Weg tekst mee afsluit:
–          De economische
–          De politieke
–          De sociale
–          De morele vraag.
Op elk niveau moeten al deze 4 vragen beantwoord worden:
–          Op lokaal niveau
–          Op regionaal niveau
–          Op nationaal niveau
–          Op continentaal niveau
–          Op globaal niveau
Antwoorden op 4 vragen en op elk niveau moeten in samenhang. In balans met elkaar samenleven is doel.

Het economische gaat over het financiële, budgettaire, monetaire, fiscale e.d., ook over profit, de aandeelhouder, over vrijheid, maar ook over grondstoffen, energie, klimaat, over eindigheid van de aarde, over planet, economische en technische innovatie.
Het politieke gaat over het met elkaar regelen van het samenleven, over de overheid, over wettelijke kaders, spelregels, scheidsrechter, marktmeester, bourgeois en citoyen, nieuw besturen (terug naar de burger)
Het sociale gaat over people, de menselijke maat, het relationele mensbeeld, sociale innovatie, open innovatie, stakeholders, nieuw organiseren (terug naar de professional)
Het morele gaat over het ethische, onze Grieks/Romeinse, Joods/Christelijke wortels, de 7 deugden én de 7 ondeugden, behalve de Wealth of Nations ook de Theory of Moral Sentiments, over cultuur, gemeenschapszin, geloof (religiositeit, spiritualiteit), hoop (optimisme) en (naasten)liefde (wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet) .

Twee dingen voor ik verder ga over Europa:
–          De menselijke maat helpt ons de antwoorden op 4 vragen vanaf het lokale niveau omhoog op te bouwen (subsidiariteit: lokaal waar mogelijk, synergie van onderop).
–          Op globaal niveau betekent het voorgaande m.i.: een wereld zonder groei, groene/blauwe economie.

Verder over Europa.

Ik vind de metafoor van Europa als een volkstuintjes complex i.p.v. als ‘een kolchoze’ perfect.

De Europese Unie is begonnen als een economisch middel voor een politiek doel: nooit meer oorlog. De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal typeert het economisch middel fraai. Inmiddels is middel een doel op zich zelf geworden, doel en middel omgedraaid: financiële markten bepalen de Europese politiek. Hetzelfde geldt voor onderneming en maatschappij en dat moet ook terug !

Een van mijn hoofduitgangspunten is economische vrijheid ! Ik ga voor de sociale markteconomie, gebaseerd op het ordoliberalisme.
Een Europese politieke unie moet grenzen stellen aan de econ. vrijheid, wettelijke kaders (orde) vaststellen, spelregels bepalen en als scheidsrechter/marktneester toezien op naleven ervan.
Ik ga voor bestuur van Europa door de Europese Raad o.l.v. van Rompuy, i.p.v. door de Europese commissie o.l.v. Barosso.
Mijn idee is ook dat we Nationale Parlementen vervangen door het Europees Parlement (maar dat is voor nu een aantal stappen te ver)
Sociaal is er anders nodig dan de arbeidsmarkt flexibiliseren !!
Moraliteit behoeft ook expliciete aandacht. Europese leiders moeten expliciet zeggen bijv. te gaan voor ‘maat’, hebzucht geen deugd maar een ondeugd is

Het voorgaande leidt tot mijn 5 opstellingen:
– In Rio+20 zeggen dat ‘de ander moet bewegen’, dat schiet niet op
– het helpt om de 4-ling, die Van Rompuy (een bankenunie, een begrotingsunie, een politieke unie en de hervorming van de sociale systemen) kennelijk aan het optuigen is, te beoordelen c.q. aan te vullen.
– 3% eis kunnen wij in het rijke Europa hebben. Uitdaging is om andere 3 aspecten (politiek, sociaal en moreel) ermee in balans in te vullen
– Het lijkt mij ‘deugdelijk’ om financieel niet meer uit te geven dan je binnen krijgt.
– Belasting betaal je al naar gelang je inkomen ! Het hangt er verder van af wat er mee gebeurt. Beide dingen zegt Michel Albert in zijn boek van 1991 terecht !!

Tot zover.

HG

Sjaak

Van: Karel van Haaften
Verzonden: dinsdag 19 juni 2012 22:59
Aan: Sjaak Evers; ‘Mathijsen, Bas’; ‘Lommerse, Rob’; ‘Snelder, Herman’; Krikke, Koen; [email protected]; Weggeman, Mathieu; Hovens, Nol; ‘Aken, Teun van’; Jonkergouw, Ger
CC: Bakker, Poul; Moerman, Piet

Dank, Sjaak.
Waaraan ik op dit moment vooral behoefte heb is een Rijnlandse blik op de Europese (financiële) crisis.
De overheersende visie bij ECB, EC en IMF lijkt vooral een monetaire en marktvisie te zijn.
Bijvoorbeeld tot uiting komend in:
“Financiële markten” zijn een soort goden, waarnaar geluisterd moet worden; beter, die gehoorzaamd moeten worden.
Monetaire discipline staat buiten kijf; de 3% norm is heilig verklaard, zonder dat echt duidelijk is wat de consequenties zijn van het al dan niet in de huidige economische situatie aanhouden van die norm.
De (moinetaire) beleidsmakers beschouwen landen als machines die opereren op een markt.

De ironie van de huidige situatie is echter dat zonder overheidsingrijpen in Europees verband de hele boel al veel erger uit de hand was gelopen (keten-faillissementen).
De overheden hebben de schulden overgenomen, die de financiële instellingen hebben gemaakt en die hun pet te boven gingen.
Een duidelijk bewijs dat geld niet kan bestaan zonder een overheid en dat ook een markt daarvan afhankelijk is.
Het marktdenken, met het ongelimiteerd ruim baan geven aan geldbewegingen, die niet in het belang zijn van de grote meerderheid van de Europese burgers, blijft echter onverminderd van kracht.

Wat is nu temidden van dit alles de Rijnlandse visie? Ik begrijp het volgende.
Er moet gemeenschapszin zijn tussen markt en staat. De economie moet niet eenzijdig ten dienste staan van de markt en kwantiteit, van hogere omzet en hogere winst.
De economie moet ook niet eenzijdig ten dienste staan van het welzijn van de gemeenschap met voorbijgaan aan individuele talenten en behoeften.

Er moet, volgens het Rijnlands model, een tussenweg bewandeld worden, een derde weg.
Maar hoe ziet die er uit? Wat zijn daarvan de concrete kenmerken in deze crisis? Welke maatregelen zouden daarvoor nodig zijn?

Antwoord op dit soort vragen, daaraan heb ik behoefte.
Om daarvoor wat meer tijd te investeren, lijkt me geen probleem. Een Rijnlands Vlugschrift is waarschijnlijk ook niet gek.
groeten,
Karel

PS
Hollande tekent nu bezwaar aan. Wat hij precies anders wil aanpakken heb ik nog niet gehoord. Zijn invalshoek is zeer waarschijnlijk socialistisch.

Dit vind je misschien ook leuk...

2 reacties

  1. Sjaak Evers schreef:

    Hartelijk dank, Sjaak voor deze gedegen aanzet tot het formuleren van een Rijnlandse visie op de huidige Europese (financiële) crisis.
    Goed om dat inderdaad toe te spitsten op de vier terreinen: economisch, politiek, sociaal en moreel. Op welke van de niveau’s we die visie moeten proberen te formuleren, weet ik even niet.
    Misschien moeten we proberen vier sessies te organiseren, voor ieder terrein één, waarbij het morele in ieder geval op 11 oktober (18h00 in De Bosrand bij MDF in Ede) met Teun (van Aken) aan de orde komt.
    Voel nu niet de behoefte alleen via mail deze visie verder vorm te geven en in te vullen; liever in gesprek.
    Ben benieuwd naar reacties van anderen.
    groeten,
    Karel

  2. Sjaak Evers schreef:

    Dag Sjaak,

    Ik zou aan de niveaus het individuele niveau willen toevoegen; hier komt namelijk de verantwoordelijkheid en actie van de kleinste eenheid elite, bourgeois en citoyen tot uiting. Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor welke crisis dan ook bestaat in mijn ogen niet. Een benadering van de problematiek uitsluitend vanuit een aggregatieniveau hoger dan het individuele leidt m.i. tot theoretisering en modellering. Daarnaast kun je de ‘menselijke maat’ niet op een groep mensen projecteren.

    Met andere woorden: naast het ‘wij’ en ‘zij’ het ‘ik’ en ‘jij’ in ogenschouw nemen.

    Daarom ben ik benieuwd hoe mijn mede-Rijnlanders van de weblog groep individueel, in de angelsaksische hektiek, het Rijnlandse beleven en praktiseren.

    Met vriendelijke groet,

    Bas Mathijsen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *