Tragedie van de meent en Dilemma van de gevangenen

Gistermiddag bij WDM (zie mijn verslag eerder op deze Weblog) leerde ik dat Almende het Duitse woord is voor Meent. Het triggerde me om weer eens te kijken naar de Tragedie van de meent. Daarbij zag ik ook weer het Dilemma van de gevangenen. Gestimuleerd en geholpen door het mooie materiaal op de site van Almende en vooral door een verhaal vanuit Avans leerde ik dat beiden gaan over het spanningsveld tussen de korte en de lange termijn. Het een gaat over natuurlijke grenzen en het ander over ethische grenzen in de economie.

Tragedie van de meentHet Tragedie van de Meent gaat over het gebruik van een gemeenschappelijke ruimte zonder daarvoor te betalen. In The Tragedy of the Commons is de gemeenschappelijke ruimte een “meent”, een soort weiland dat iedereen kan gebruiken. Op de slide hiernaast is de uitgangssituatie geschetst: een meent wordt gebruikt door 8 boeren die ieder 1 koe hebben. In deze situatie is het systeem in evenwicht: de koeien eten evenveel als er aan gras bijgroeit. Dat kan dus eindeloos zo doorgaan. Maar nu gaat één van de boeren bedrijfseconomisch redeneren, althans volgens de traditionele aanpak: “Als ik er één koe bijplaats dan verdubbelt mijn omzet bijna. Niet helemaal misschien want er is een tekort aan gras, maar dit tekort deel ik met mijn 7 concurrenten dus ik vergroot mijn marktaandeel en winst”. Dat klinkt toch heel aantrekkelijk. Alleen: alle boeren zullen net zo redeneren en voor je het weet staan er 16 of meer koeien op de meent en is er uiteindelijk zo weinig gras dat alle koeien het loodje leggen. Het ‘ecosysteem’ gaat ter ziele en de tragedie is compleet.

Prisoners dilemma

De kern van het Prisoners dilemma is: zullen bedrijven (of vissers of boeren) die als concurrenten weinig van elkaar weten en elkaar niet vertrouwen, bijdragen aan een gezamenlijke actie die uiteindelijk beter is voor iedereen (zoals het houden van 1 koe in het voorbeeld), als de kans bestaat dat één partij een groot voordeel kan behalen door zich niet aan de afspraken te houden en daarmee een voorsprong op zijn concurrenten neemt? De theorie laat zien dat de vrees voor het vals spel door de andere partij ertoe leidt dat men kiest voor het eigenbelang: ‘als ik het niet doe dan doet mijn concurrent het wel’. Zelfs als die uitkomst duidelijk minder is dan de gezamenlijkheid oplossing.

Het gaat om verschijnselen die je nog al eens hoort. Het is alleen voor mezelf al handig om hier nog eens de kern ervan te kunnen lezen

Dit vind je misschien ook leuk...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *