Kracht van Verbinding

Onder deze titel vindt een Congres plaats op donderdag 30 maart, bij gelegenheid van het 5 jarig bestaan van Woonzorgboerderij de Hagert in Wychen,  waar we met deLimes Zuid van mochten genieten op 11 dec. 2009. Het Congres is georganiseerd door de Hagert, door ZZG (de ouderenZorggroep Zuid Gelderland) en door Dichterbij, de organisatie die mensen met een verstandelijke beperking ondersteunt, de laatste twee hebben 18 resp. 12 clienten op de Hagert.

Het gaat om een goed in elkaar gestoken programma (mede door Jurriaan Cals en Peter Roemaat, waarbij je kunt kiezen voor een ‘georganiseerde reis’ of voor een ‘trektocht’), in een mooie locatie (een oude school omgebouwd tot het mooie sociaal-cultureel educatief centrum de Mozaiek), en uitstekend georganiseerd (door Table Talk, met bijv. achter op je naamkaartje je persoonlijke programma, heel handig).

Bij mij ontstaat in de loop van de dag het beeld boven van:
– de presente zorg van de professional voor de client, gebracht door Annelies van Heijst, 
– de presente zorg van de leidinggever voor de medewerker, door Bernadette Baaijens 
– de presente zorg van de Hagert voor de omgeving, door Ton Baaijens.
Maar allereerst krijgen we ‘kathedralenbouwer’ Daan Quakernaat. Helemaal tot slot krijgen we allemaal het studierapport van Sebastian Olma over de Hagert, wat deze dag alleen al de moeite waard maakt ! Hieronder volgt een en ander meer in detail.

Kathedralen-‘freak’ Daan Quakernaat geeft een indrukwekkende performance, vertelt over de schokkende bureaucratie in zijn geval rondom zijn Hoog Catharijne, boeiend ook over de Notre-Dame kathedralen van Reims, Amiens en Chartres, noemt de Hagert een ‘geniale Kathedraal’, nodigt ons uit onze eigen kathedralen te bouwen, pleit voor:
– de combinatie van Passie en Techniek, aandacht voor mensen en voor centen, zeggen wij bij het Rijnlandse; het is nadrukkelijk niet het een óf het ander, maar het een én het ander;
– nadrukkelijke aandacht voor leren van fouten, afrekenen, verbeteren. 

Daarna hoor ik Annelies van Heijst, waar ik 4 nov 2010 ook al van mocht genieten. Ze spreekt over Presente zorg. Ze geeft fraai aan waarom haar concept zo aanslaat:
– het refereert aan een pijnpunt in de zorg: de tsunami van regels;
– vanwege de zgn. afwezige aanwezigheid, waarbij ze het heeft over ‘correct-kille’ voorzieningen, afvinken, over het doorgeslagen ‘therapeutisch optimisme’ (“We moeten verder met gevallen waar wat aan te doen valt”);
– vanwege ons cultureel onbehagen (bij verlies van autonomie, aftakeling, onverhelpbaar leed. e.d.), onze vitalistische cultuur. Ze citeert ook haar eveneens zeer inspirerende collega Andries Baart: “Professionals gaan met de rug naar leed staan”.

Presente zorg heeft 5 kenmerken:
1. het heeft een antwoordkarakter, het is relationeel;
2. het is afgestemde zorg. Annelies heeft het over: ‘in een relatie gaan staan’;
3. het is erbij blijven, ook als er niet veel te doen valt (isolement doorbreken);
4. het gaat voorbij het monteurskarakter, client is ’n levend wezen in ’n natuurlijke omgeving;
1-4 staan in directe relatie tot de zorgvloer, 5 in een indirecte:
5. het is vooruitziend zorgen (voorzieningen treffen, werkers op één lijn, planningen maken, etc).

Zoals Rijnlanders pleiten voor aandacht voor centen én mensen, Quakernaat voor aandacht voor Techniek én Passie, zo pliet Annelies voor calculerend én idealistisch gedrag. Ze noemt de Hagert een ‘Droom om in te wonen’. Ze etaleert voor mijn gevoel haar diepe bewondering, waardering en dank met name aan Bernadette en Ton Baaijens en Hans Vos.

Bernadette Baaijens. locatie manager op de Hagert geeft een mooie workshop over ‘het managen voorbij’. Ze maakt ons deelgenoot van haar persoonlijke uitdaging met de Hagert:
– betere zorg met hetzelfde geld;
– betere verbinding met mijn stijl van leidinggeven. Leidinggeven is voor haar meer dan managen.
Ze gaat voor authenthiek leidinggeven, pleit er (met behulp van inzichten van Bas Blekkingh) voor uit de angst-drijfveer en in de creatie-drijfveer te gaan en te blijven !
Ze maakt ook weer de combinatie van aandacht voor centen en aandacht voor mensen, ze spreekt wat mij betreft authentiek over authenticiteit, toonbeeld van eigenheid, mooi, ik zie het werken !

Tussen de middag brengen we een bezoek aan de Hagert, o.l.v. Angelique, zien we clienten, de stal, het kapelletje, de tuinkas, een huiskamer, d’n Herd en de grote ruimte buiten (5 ha.). Blijft mooi, mooi gelegen, verzorgd, eem mooie varietiet van mensen en voorzieningen en activiteiten !

Daarna mag ik de workshop van Ton Baaijens genieten: ‘organiseren zonder grenzen”. Hij illustreert met voorbeelden mooi hoe hij kansen ziet en oppakt, hoe de omgeving hem toevalt, de wereld zich ontvouwt, chaosmanagement. Ton combineert fraai:
– weten wat je wilt (de ene kant van Daan Q ook weer),
– zien wat zich aandient (de andere kant van Daan).’

Hij geeft een mooie lijst van condities die bijdragen tot ‘organiseren zonder grenzen’:
– open netwerken (systemisch werken),
– open cultuur (social web, waarover later meer bij Sebastian Olma), 
– open dialoog (vraagpatronen; client/medewerker/omgeving kan niet altijd onder woorden brengen wat ie wil),
– regelmatige visie update-ssessies,
4 cultuur-aspecten (hierboven), die ‘geholpen’ worden door onderstaande factoren:
– kleinschalig werken = ruimte voor zelfsturing en eigen initiatief,
– reuring organiseren,
– leven bij de natuur = er gebeurt altijd wat,
– leven bij de dag = de dag ontvouwt zich,
– alles kan, tenzij.
Mooi ook hoe ie denkt in termen van mensen reden geven om ’s morgens op te staan !

Hij geeft ook mooi hulpmiddelen:
– De aandacht voor het netwerk,
Gebruikershandleiding EffectenArena, helpt expliciet en bespreekbaar te maken: ‘what’s in it for me?’;
Ritual dissent, verwijst naar mijn volgende Workshop, van Erik Jansen, van de Hogeschool Arnhem Nijmegen.

Alles bij elkaar een erg knap en gaaf verhaal van Ton !

Ik vang nog een stukje op van de Creatiebox, van Peter Roemaat en Jurriaan Cals, een aantal veelzeggende video-tjes op You Tube. Hans Terhurne maakt weer met een mooie mindmap (net als op het 3-de Rijnland Congres) al het materiaal van de gehele dag toegankelijk. Ook de lijst van video-tjes van Peter en Jurriaan.

Aan het slot krijgt ieder mee: van Sebastian Olma: Woonzorgboe(r)derij ‘De Hagert’ als social web, het rapport van zijn onderzoek van De Hagert, waarin hij o.a. mooi aangeeft hoe De Hagert gaat op de verschillende dimensies, op de:
– Dimensie Instelling: van “de patient centraal” naar “welzijn centraal”;
– Dimensie Medewerkers: van functie naar ambacht;
– Dimensie Vrijwilligers: van infrastructuur naar echte bijdrage;
– Dimensie Maatschappelijk netwerk: van insluiting naar ontsluiting.

Oorspronkelijk was de titel/intentie van het Congres: Duurzame transitie in de zorg. Sleutel daartoe lijkt mij in onze dynamische wereld: verbinding. De Kracht van Verbinding (in het geval van De Hagert bijvoorbeeld zo fraai beschreven door Sebastian Olma) is zo dus cruciaal voor Duurzame transitie, niet alleen in de Zorg.

Dit vind je misschien ook leuk...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *